Phục hồi chức năng tổn thương dây chằng bên khớp gối

PHC HỒI CHỨC NĂNG TỔN THƯƠNG DÂY CHẰNG BÊN KHỚP GỐI

I. ĐẠI CƯƠNG

Khớp gối có 5 hệ thống dây chằng nhưng do động tác chính của khớp là gập và duỗi cẳng chân nên hệ thống dây chằng bên rất chắc chắn và gồm hai dây chằng:

– Dây chằng bên chày (dây chằng bên trong) đi tử củ bên lồi cầu trong xương đùi xuống dưới ra trước đến bám vào mặt trong đầu trên xương chày.

– Dây chằng bên mác (dây chằng bên ngoài) đi từ củ bên lồi cầu ngoài xương đùi xuống dưới ra sau tới bám vào chỏm xương mác.

Chấn thương ở dây chằng hai bên gối thường là do va đập trực tiếp vào đầu gối hoặc chấn thương xoắn. Chấn thương này có thể xảy ra độc lập hoặc cùng lúc với chấn thương dây chằng trước và sau đầu gối.

II. CHẨN ĐOÁN

1. Các công việc của chẩn đoán

1.1. Hỏi bệnh

– Hỏi xem bệnh nhân có tiền sử bị chấn thương đụng dập trực tiếp hay không, bệnh nhân có chơi các môn thể thao như chơi cầu lông, bóng bàn, bóng đá, tennis, chạy bộ…

– Bệnh nhân có cảm nhận thấy những tiếng  khác thường trong gối hay không ?

1.2. Khám lâm sàng

– Các triệu chứng lâm sàng và qua hỏi bệnh làm cơ sở chính để giúp cho chẩn đoán bệnh.

– Những triệu chứng chủ yếu bao gồm đau và sưng tại vùng chấn thương và đầu gối có thể mất vững khớp gối.

– Bệnh nhân đi lai khó khăn, gập duỗi khớp gối thực hiện được nhưng khi thực hiện các động tác nghiêng trong, nghiêng ngoài bàn chân người bệnh  đau tăng và thấy lỏng lẻo khớp gối.

1.3. Các xét nghiệm cận lâm sàng: thường không có thay đổi rõ dệt.

2. Chẩn đoán xác định

– Dựa vào triệu chứng lâm sàng đã khám.

+ Tiền sử đụng dập, chấn thương khớp gối các mức độ khác nhau.

+ Đau, sưng nề khớp gôi.

+ Lỏng lẻo khớp gối

– Chụp cộng hưởng từ (MRI) khớp gối sẽ cho chẩn đoán xác định.

3. Chẩn đoán phân biệt

Dựa vào kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) khớp gối

– Cần chẩn đoán phân biệt với các chấn thương nhóm dây chằng trước và sau khớp gối

– Chẩn đoán phân biệt với các chấn thương dây chằng chéo trước và dây chằng chéo sau

Triệu chứng lâm sàng chủ yếu là mất vững khớp gối khi gập hoặc duỗi khớp gối.

4. Chẩn đoán nguyên nhân

Cần chẩn đoán phân biệt với những tổn thương khớp gối có gẫy xương hoặc có tổn thương sụn chêm.

III. PHỤC HỒI CHỨC NĂNG VÀ ĐIỀU TRỊ

1. Nguyên tắc điều trị và phục hôi chức năng

– Tiến hành phục hồi chức năng sớm để tăng cường sức cơ và tăng cường chức năng hoạt động của khớp gối.

2. Các phương pháp và kỹ thuật phục hồi chức năng

– Ngay sau khi bị chấn thương cần phải được nghỉ ngơi, làm giảm sưng và đau cho bệnh nhân bằng các phương pháp: băng ép và chườm lạnh sớm có thể làm giảm sưng nề trong 48 giờ đầu. Sau 48 giờ có thể chườm nóng tại vùng chấn thương.

– Thực hiện sớm ngay sau bị tổn thương dây chằng bên khớp gối bằng các phương thức vật lý trị liệu. Nhiệt lạnh được sử dụng ngay khi bị tổn thương và cố định để giữ vững khớp gối.

– Ở giai đoạn sau sử dụng nhiệt nóng để tăng cường dinh dưỡng tuần hoàn tại chỗ, giúp phục hồi tính đàn hồi của dây chằng.

– Một số phương thức vật lý trị liệu được áp dụng để điều trị cho bệnh nhân: sóng ngắn, điện phân dẫn thuốc.

– Mọi sự di chuyển đều cần phải sử dụng nạng để hỗ trợ cho đầu gối.

3. Các điều trị khác

– Thuốc

Dùng thuốc giảm đau là rất quan trọng ngay sau bị chấn thương khớp gối. Các thuốc chủ yếu là nhóm giảm đau Non- steroid.

-Khi có tổn thương hoàn toàn một bên hay cả hai bên dây chằng bên, cần phải được phẫu thuật chỉnh hình tái tạo lại dây chằng bên khớp gối, tùy mức độ nặng nhẹ mà dùng nẹp cố định, bó bột, phẫu thuật…

IV. THEO DÕI VÀ TÁI KHÁM

– Theo dõi tiến triển hàng ngày kể từ lúc bị chấn thương. Kiểm soát đau và độ vững của khớp gối.

– Đặc biệt nếu phải phẫu thuật tạo hình lại dây chằng bên phải đặc biệt quan tâm đến hoạt động gấp duỗi và độ lỏng lẻo của khớp gối.

– Theo dõi và tái khám hàng tháng theo hẹn.

Trích: Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị của chuyên ngành Phục hồi chức năng 2014 của Bộ y tế: Số 3109/QĐ-BYT

0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
6 Comments
Newest
Oldest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
Trọng Đức
Trọng Đức
3 years ago

Chào bác sĩ. Cách đây 3 tháng con có chơi thể thao, trong lúc chơi chân con có kêu crack sau đó mất trụ không thể chơi tiếp được. Sau đó con nghỉ ngơi rồi tự tập ở nhà đến nay chân con đã hết đau đi lại bình thường nhưng đôi khi chạy lại đau rồi hết ngay, đặc biệt là k nhảy 1 chân bên chân là cơn đau tái phát. Bác sĩ cho con hỏi là con bị làm sao? nếu con tiếp tục tập luyện có khỏi hẳn hay không?

La văn lâm
La văn lâm
3 years ago

Chào bác sĩ. Cách đây vài năm trong lúc đá bóng tôi bị xa khớp gối, tôi phải nghỉ vài tháng để bình phục , đến bây giờ chân tôi vẩn không co lại được ,chỉ được khoảng120 độ mà thôi ngồi xổm không được , tôi phải chuyển qua chạy xe đạp nhưng chân vẩn bị đau một bên gối . Xin Bs cho tôi biết gối tôi bị gì có cần phẩu thuật không

Hoàng văn Hưng
Hoàng văn Hưng
4 years ago

Cháu chào bác sĩ.thưa bác sĩ cách đây hơn 1 tháng cháu có bị ngã xe,cháu đi khám và chụp mri bác sĩ bảo bị đụng dập dây chằng bên trong và dây chằng chéo trước.bác sĩ bảo khôn phải phẫu thuật và cho thuốc uống.nhưng đã hơn 1 tháng cháu chưa thể đi lại binh thường.cháu muốn hỏi bác sĩ liệu cháu có bị đứt dây chằng chéo trước rồi không.tại cháu thấy đầu gối tuy không sưng nhưng cảm giác hơi nong và hơi tấy đỏ.cháu cảm ơn ạ