Home / Phục hồi chức năng / Phục hồi chức năng gãy thân xương đùi

Phục hồi chức năng gãy thân xương đùi

PHỤC HỒI CHỨC NĂNG GÃY THÂN  XƯƠNG ĐÙI

I. ĐẠI CƯƠNG

– Gãy thân xương đùi là sự gián đoạn cấu trúc toàn vẹn của xương đùi do chấn thương trực tiếp hoặc gián tiếp gây đau và hạn chế vận động khớp háng, khớp gối.

Phục hồi chức năng gãy xương đùi là áp dụng các phương pháp vật lý trị liệu, vận động trị liệu, thuốc để thúc đẩy quá trình liền xương, các chức năng vận động khớp háng, khớp gối và phòng ngừa các biến chứng( teo cơ, cứng khớp…)

II. CHẨN ĐOÁN

1. Các công việc chẩn đoán

– Hỏi bệnh:

+ Tình huống xảy ra chấn thương?

+ Thời gian bị chấn thương đến thời điểm hiện tại?

+ Các biện pháp đã can thiệp, xử trí?

+ Hỏi bệnh nhân có đau chói tại nơi gãy không?

+ Có đau, hạn chế vận động khớp háng, khớp gối khi vận động không?

– Khám lâm sàng

Cơ năng: đau nhiều tại ổ gãy và có thể gây sốc, giảm cơ năng toàn chân không thể cử động được

Thực thể: đùi sưng to, toàn bộ đùi trông như một cái ống. Biến dạng chi: chi ngắn rõ rệt, xoay ra ngoài, gấp góc.

Toàn thân: Bệnh nhân có thể bị sốc , rét run, mạch nhanh, huyết áp hạ.

– Chỉ định xét nghiệm cận lâm sàng

Chụp XQuang xương  đùi tư thế thẳng, nghiêng để xác định vị trí gãy, đường gãy và độ di lệch của xương.

2. Chẩn đoán xác định: Dựa vào phim XQuang chẩn đoán xác đị

3. Chẩn đoán phân biệt

4. Chẩn đoán nguyên nhân

– Gãy xương do sang chấn

– Gãy xương  do các bệnh lý về xương:  loãng xương,  giòn xương,  u xương, tiểu đường, lạm dụng điều trị các bệnh bằng corticoid…

III. PHỤC HỒI CHỨC NĂNG VÀ ĐIỀU TRỊ

1. Nguyên tắc điều trị và phục hồi chức năng

– Cố định tốt điểm gãy trong giai đoạn bất động

Giảm đau, giảm phù nề

Chống huyết khối  tĩnh mạch

Khôi phục lại tầm vận động khớp háng và khớp gối

Gia tăng sức mạnh các nhóm cơ khung chậu, vùng đùi

Khôi phục lại dáng đi .

– Phục hồi lại hoạt động bình thường cho bệnh nhân

2. Các phương pháp và kỹ thuật phục hồi chức năng

2.1. Trường hợp trong khung kéo (4 tuần)

– Mục đích: Ngăn ngừa các biến chứng phổi do nằm lâu, gia tăng tuần hoàn, duy trì lực cơ chi gãy.

– Phương pháp phục hồi chức năng:

+ Tập thở kết hợp hai tay

+ Cử động bàn chân và cổ chân chi gãy dể gia tăng tuần hoàn.

+ Co cơ tĩnh cơ tứ đầu đùi, cơ ụ ngồi, cơ mông, cơ dạng, cơ khép

+ Tập mạnh cơ chi trên, cơ bụng, cơ lưng và cơ còn lại bằng tạ, bao cát, lò so.

+ Cho người bệnh ngồi dậy tại giường một tuần sau khi kéo tạ.

2.2. Trường hợp bột chậu lưng chân

– Mục đích: Duy trì lực cơ trong bột, hướng  dẫn người bệnh đi nạng không chịu sức nặng.

– Phương pháp phục hồi chức năng:

+ Hướng  dẫn bệnh nhân co cơ tĩnh cơ tứ đầu đùi, cơ ụ ngồi, cơ mông trong bột.

+ Chỉ dẫn bệnh nhân, người nhà cách nâng đỡ, di chuyển  khi cho người bệnh đứng và đi với hai nạng không chịu sức nặng.

+ Tiếp tục tập luyện tại nhà như trên.

2.3. Trường hợp sau khi bó bột

– Mục đích: Làm giảm sưng, giảm đau và giảm co thắt cơ. Gia tăng tầm vận động khớp. Gia tăng sức mạnh cơ chi bị gãy. Phục hồi chức năng di chuyển cho người bệnh.

– Phương pháp vật lý trị liệu, phục hồi chức năng:

+ Đắp nóng: paraphin, hồng ngoại.

+ Xoa bóp từ  ngọn chi đến khớp hông, chú ý những cơ bị co thắt. Di động xương bánh chè để giải phóng sự kết dính.

+ Áp dụng kỹ thuật giữ nghỉ để gia tăng tầm vận động của khớp gối.

+ Tập mạnh các nhóm cơ bên chân gãy.

+ Hướng dẫn người bệnh đi nạng không chống chân đau xuống đất trong 4 tuần.

+ Tháng thứ 4 cho ngưòi bệnh đi chống chân đau xuống đất, chịu sức nặng một phần.

+ Tháng thứ 5-6 cho người bệnh đi lại bình thường với chỉ định của bác sỹ.

2.4. Trường hợp phẫu thuật đóng đinh nội tuỷ

– Ngày đầu sau mổ: tập thở để ngăn ngừa biến chứng phổi sau hậu phẫu, tự cử động bàn chân, cổ chân để gia tăng tuần hoàn chi.

– Ngày 2: Co cơ tĩnh cơ tú đầu đùi, cơ ụ ngồi, cơ mông lớn. Tập chủ động tự do các cơ thân mình, chân lành và tiếp tục tập như với ngày thứ nhất.

– Ngày 3-4: Tập như với ngày thứ nhất và hai. Tập chủ động trợ giúp nhẹ nhàng đối với cử động của khớp hông. Không làm động tác xoay trong, xoay ngoài. Tập chủ động trợ giúp gập gối trong giới hạn tàm độ mà bệnh nhân chịu được. Tập chủ động có lực kháng  các chi lành.

– Tuần thứ 2: Sau khi cắt chỉ tiếp tục tập như tuần thứ nhất. Tập đi nạng không chống chân đau.

– Tuần thứ 3 trở đi: Tập các động tác chủ động tăng tiến. Tập chủ động có trở kháng bằng tay kỹ thuật viên. Tập chủ động có trở kháng cho nhóm cơ ụ ngồi và cơ tứ đầu đùi. Tập gập duỗi, dạng áp khớp hông. Hướng dẫn đi nạng chịu một phần sức nặng ở tuần thứ 6.

– Tuần 12: Có thể bỏ nạng hoàn toàn nếu cơ lực phục hồi và xương liền tốt sau kiểm tra X-quang. Tập xe đạp khi tầm vận động khớp gối đạt 90 độ.

3. Các điều trị khác

– Các thuốc giảm đau Paracetamol

– Các thuốc tái tạo kích thích liền xương nhanh: Calcitonin, Biphosphonat, Calcium…

– Sử dụng các thuốc chống đông đề phòng huyết khối tĩnh mạch chi dưới đối với bệnh nhân đa chấn thương hoặc có nguy cơ: Enoxapari

Điều trị nội khoa khi có các biến chứng: viêm phổi, loét đè ép….

IV. THEO DÕI VÀ TÁI KHÁM

– Tình trạng ổ gãy: đau, sưng nề, di lệch, biến dạng…

– Phản ứng của người bệnh trong quá trình tập luyện: thái độ hợp tác, sự tiến bộ…

– Thể trạng chung toàn thân

– Theo dõi và tái khám sau 3 tháng, 6 tháng và 1 năm.

Trích: Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị của chuyên ngành Phục hồi chức năng 2014 của Bộ y tế: Số 3109/QĐ-BYT

"Mọi thông tin trên website chỉ có tính chất tham khảo, không có tác dụng chữa bệnh. Xin cảm ơn!"
Liên hệ: Bs Vịnh 097.36.38.115 | 0939.332.995

Xem thêm

Phục hồi chức năng gãy hai xương cẳng chân

PHỤC HỒI CHỨC NĂNG GĂY HAI XƯƠNG CẲNG CHÂN  I. ĐẠI CƯƠNG – Găy 2 xương …

316 Phản hồi

  1. Chào bác sĩ!
    Con trai e 6 tuổi, bị gãy kín 1/3 xương đùi trên phía chân phải, đã được mổ KHX và đóng đinh nội tủy, hiện giờ đã được 6 tuần, KHI đi khám bác sĩ bảo can xương kém. Vậy e muốn hỏi và nhờ bác sĩ tư vấn về phương pháp tập phục hồi chức năng cho bé sau mổ và trường hợp như vậy có nguy hiểm gì không?
    E xin gửi bác sĩ hình ảnh phim chụp của cháu KHI đi khám lại lúc 3 tuần, và 6 tuần.

    • Chào bạn. Với phim xquang bạn gửi, chỉ có 1 phim, nên tôi không rõ đó là lúc 3 hay 6 tuần. Nếu là lúc 3 tuần, can xương như vậy là quá tốt. Còn nếu 6 tuần, can xương chấp nhận được. Tuy nhiên, trục xương không được thẳng ở tư thế phim chụp nghiêng, vì vậy bạn nên massage thêm vùng chân cho cháu, nắn chỉnh nhẹ nhàng từng ngày để trục xương có thể thẳng hơn. Bài tập với cháu: đó là bạn dùng bao cát 0.5kg, sau đó buộc vào cổ chân của cháu, cho cháu ngồi mép giường, cẳng chân vuông góc, sau đó cho cháu đá nhẹ nhàng lên, giúp khỏe cơ mặt trước đùi. Và nằm sấp, cho cháu gấp cẳng chân vào phía mông, cho cháu khỏe cơ vùng sau đùi. Ngoài ra bạn cũng nên đến trung tâm phục hồi chức năng để được hướng dẫn chi tiết nhiều bài tập hơn. Thân ái

  2. Đinh thị phương

    Chào bác sĩ, cháu năm nay 27 tuổi, 17/7/2017 cháu bị tai nạn giao thông gãy đầu dưới xương quay không di lệch, cho cháu hỏi sau khoảng 3 tuần cháu tháo bột được không, công việc của cháu nhào bột cháu có thể nhào bình thường sau 4 tuần không?cảm ơn bác ạ

    • Chào bạn, xương bạn rồi sẽ liền nhanh, nhưng không có nghĩa 4 tuần là có thể làm việc nặng, không biết việc nhào bột của bạn có yêu cầu lực ở tay nhiều hay ít. Nếu nhiều, theo tôi bạn chưa nên làm, mà để ít 8 tuần sau gãy, xương sẽ chắc hơn, vì để xương chắc như ban đầu phải ít nhất 6 tháng. Thân ái

  3. Bác sỹ cho em hỏi . Em năm nay 37 t. Bị tai nan gãy kín 1/3 thân xương đùi trái và gãy mấu chuyển lớn đùi phải. Em đã Đuọc nẹp vít Nay đa 10 tuần.Em đã tập co gối gần hết. Nhưng chỗ gãy nó cộm lên. Như vậy có ảnh hưởng gì không. Trường hợp như em thì khi nào có thể tập đi và cách tập đi như thế nào . mong bác sỹ chỉ giúp em không có điều kiện đi khám bác sỹ à. Thời gian bao lâu em có thể đi lại được.

    • Chào bạn. Trước tiên bạn cần đi khám để xem chỗ cộm lên đó là gì. Và xương của bạn bây giờ liền ra sao rồi. Bạn chỉ cần đến 1 phòng khám hoặc bệnh viện huyện có chụp Xquang là có thể xem được. Vì giờ chưa có phim Xquang của bạn, nên chúng tôi chưa thể tư vấn cho bạn cách thức tập và đi lại được. Thân ái

  4. Chào bs em bị gãy xương đùi phải.mổ được gần 4 tuần đi tái khám bs bảo về nhà tập co khớp gối và tập đi về nhà em tỳ chân và đi được còn khớp gối chỉ co được khoản 90 độ em tập co thêm thì bị đau ở chổ gãy xương nên không tập nữa.bs em có nên tập tiếp không ạ.

    • Chào bạn. Trên phim xương của bạn được phẫu thuật tương đối tốt rồi. Bạn tập co gối từ từ, không nên quá ép vào để gây đau như thế. Nhưng trên phim không rõ được phần khớp gối nên khó đáng giá, không biết đoạn chỗ khớp gối đinh được cố định ra sao?

      • Dạ khi đi tái khám bs chỉ chụp có 1 tấm phim này thôi ạ.

      • Hoặc phim sau mổ cũng được. Vì phim này, kỹ thuật viên đặt máy chụp chưa đạt yêu cầu, chưa lấy hết được toàn bộ xương đùi của bạn.

  5. Bác sỹ cho em hỏi.em bị gãy xương đùi mổ được 3 tuần đi tái khám và chụp hình lại bác sỹ trong bv bảo có thể đi nạn và tập tỳ chân nhẹ xuống đi.về nhà em có bỏ nạn ra và đi 2-3 lần gì đó.khi đi tái khám lần tuần thứ 4 bác sỹ bảo không được bỏ nạn ra đi chỉ tỳ chân nhẹ nếu không sẽ bị cong đinh.về nhà em nhấc chân lên thì cũng hơi thốn ở chổ bắt đinh gần khớp gối.em có nguy cơ bị cong đinh không bác sỹ.em mới chụp hình cách đây 1 tuần giờ em có nên chụp hinh lại không.

    • Chào bạn. Bạn chỉ được bỏ nạng ra khi bạn được sự đồng ý của bs. Khi xương bạn đủ chắc chắn (đánh giá trên phim Xquang) bác sỹ mới cho bạn đi lại không sử dụng nạng, có thể phải 4 tháng sau mổ. Bạn có thể đợi lịch khám lần tới, tái khám bs và chụp lại phim cũng được. Hiện tại bạn cần tập cho khỏe cơ đùi, cơ cẳng chân, hạn chế nhất teo cơ. Những bài tập đơn giản như gồng cơ khi bạn để chân trên giường và gồng cơ toàn bộ chân bên tổn thương… tập nhiều lần trong ngày. Bạn cũng nên khám bs Phục hồi chức năng để được hướng dẫn nhiều bài tập hơn. Thân ái

  6. Chào Bác sỹ!
    Bác sỹ cho em hỏi, em gãy xương đùi 3 tầng hôm nay em chụp phim ( em đính kèm phim) nhờ Bác sỹ xem giúp em. Em năm nay 43 tuổi bị tai nạn gãy xương đùi được 7,5 tháng, qua phim em thấy vẫn còn khe hở 1/4 như vây có sao không ạ. em xin cảm ơn.
    Phan Sỹ Anh

    • Chào bạn. Xương bạn trên xquang chưa can hoàn toàn, tuy nhiên, khoảng 7 tháng là tạm chấp nhận được. Hơn nữa so với phim Xquang lúc bạn chụp khi 5 tháng sau phẫu thuật, can xương của bạn đã tốt hơn rất nhiều. Bạn vẫn phải duy trì bài tập để cơ chân bên đó khỏe hơn, đồng thời tạo thuận cho can xương tốt hơn.

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *