Phục hồi chức năng gãy trên lồi cầu xương cánh tay

PHỤC HỒI CHỨC NĂNG GÃY TRÊN LỒI CẦU XƯƠNG CÁNH TAY

 Trích: Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị của chuyên ngành Phục hồi chức năng 2014 của Bộ y tế: Số 3109/QĐ-BYT

I. ĐẠI CƯƠNG

– Đây là loại gãy phổ biến nhất ở trẻ em sau ngã chống tay, đặc biệt là trẻ em trai và tay trái bị nhiều hơn.

– Những biến chứng thường gặp sau gãy trên lồi cầu xương cánh tay là: hạn chế vận động khớp khuỷu, co rút cơ nhị đầu, teo cơ tam đầu do cốt hoá quanh khớp hoặc do cốt hoá trong cơ. Đôi khi có biến chứng thần kinh mạch máu gây rối loạn nuôi dưỡng chi (ví dụ: co rút các cơ gấp do thiếu máu vì tổn thương mạch quay)

– Phục hồi chức năng gãy trên lồi cầu xương cánh tay là áp dụng các phương pháp vật lý trị liệu, vận động trị liệu, thuốc để thúc đẩy quá trình liền xương,  các chức năng vận động khớp khuỷu và phòng tránh các biến chứng (teo cơ, cứng khớp…). Nhìn chung tiên lượng cơ năng và phục hồi chức năng thường tốt.

II. CHẨN ĐOÁN

1. Các công việc chẩn đoán

1.1. Hỏi bệnh

+ Tình huống xảy ra chấn thương?

Thời gian bị chấn thương đến thời điểm hiện tại?

+ Các biện pháp đã can thiệp, xử trí?

+ Hỏi bệnh nhân hiện tại có đau chói tại nơi gãy không?

+ Có đau, hạn chế vận động khớp khuỷu khi vận động không?

1.2. Khám lâm sàng

+ Cơ năng: đau và mất vận động hoàn toàn khuỷu tay ở tư thế gấp.

Khám, đánh giá cơ lực, tầm vận động khớp khuỷu và các tổn thương thần kinh (thần kinh giữa, thần kinh trụ), mạch máu nếu có.

+ Thực thể: vùng trên khuỷu sưng nề, có vết tụ máu nhiều hay ít tuỳ thuộc thời gian từ lúc gãy đến khi khám bệnh.

+ Toàn thân: Bệnh nhân tỉnh táo, không ảnh hưởng nhiều đến toàn thân.

1.3. Chỉ định xét nghiệm cận lâm sàng

Chụp X-quang khớp khuỷu tư thế thẳng và nghiêng  để xác định và kiểm tra vị trí gãy và độ di lệch của xương.

2. Chẩn đoán xác định: Dựa vào X- quang chẩn đoán xác định

3. Chẩn đoán phân biệt

Tràn dịch khớp khuỷu sau chấn thương

4. Chẩn đoán nguyên nhân

Chấn thương, loãng xương, lao xương, ung thư xương…

III. PHỤC HỒI CHỨC NĂNG VÀ ĐIỀU TRỊ

1. Nguyên tắc điều trị và phục hồi chức năng

– Tạo điều kiện tốt nhất cho tiến trình liền xương

-Giảm sưng nề, giảm đau, chống rối loạn tuần hoàn, chống kết dính khớp, ngừa hội chứng đau vùng (hội chứng rối loạn dinh dưỡng giao cảm phản xạ-hội chứng Sudeck).

– Duy trì tầm vận động khớp, ngừa teo cơ.

2. Các phương pháp và kỹ thuật, phục hồi chức năng

2.1. Giai đoạn bất động( trong bột)

– Mục đích: cải thiện tuần hoàn, chống teo cơ, co rút cơ, chống kết dính khớp

– Biện pháp phục hồi chức năng:

+ Vận động tự do, gập duỗi các ngón tay.

+ Co cơ tĩnh các cơ cẳng tay.

+ Co cơ tĩnh các cơ nhị đầu và tam đầu. Tuần 1 chỉ nên co cơ tĩnh nhẹ nhàng, tuần 2 thực hiện mạnh hơn, tuần 3 co cơ tĩnh tối đa.

2.2. Giai đoạn tháo bột

-Mục đích: Gia tăng bậc cơ teo yếu, kéo giãn các cơ co rút, gia tăng tầm vận động khớp khuỷu, điều trị hội chứng Wolkmann nếu có.

– Biện pháp phục hồi chức năng:

+ Xoa bóp sâu trên cơ co thắt quanh khớp, phá vỡ kết dính và thư giãn thần kinh.

+ Gia tăng lực cơ bằng kỹ thuật đối kháng bằng tay kỹ thuật viên hoặc bằng dụng cụ với đối trọng vừa phải, rồi tăng dần sức cản.

+ Vận động bằng kỹ thuật giữ nghỉ.

+ Hoạt động trị liệu: làm các cử động có liên quan đến cử động gập duỗi khớp khuỷu như dệt thảm, bện thừng, làm cỏ vườn, chơi thể thao ném bắt bóng.

– Biện pháp vật lý trị liệu:

+ Chườm lạnh bằng nước đá trên cơ co thắt 10 phút.

+ Điện phân giảm đau bằng một số thuốc ( Novocain, salicilat…)

+ Dùng siêu âm trên cơ bị co thắt.

– Điều trị hội chứng Wolkmann:

+ Làm nẹp để bàn, ngón tay ở vị trí trung gian

+ Ngâm cẳng tay, bàn tay trong nước ấm 40 độ khoảng 20phút, ngày 2-3 lần.

+ Cải thiện tuần hoàn bằng điện xung DF-CP

+ Tập thư giãn các cơ, tập mạnh các cơ duỗi cẳng tay bằng kỹ thuật giữ nghỉ

3. Các điều trị khác

– Các thuốc giảm đau nhóm Non- Steroid

–   Các   thuốc   tái   tạo   kích   thích   liền   xương   nhanh:  Calcitonin, Biphosphonat,Calcium

– Các thuốc giảm đau thần kinh nếu có đau thần kinh.

IV. THEO DÕI VÀ TÁI KHÁM

– Tình trạng ổ gãy: đau, sưng nề, di lệch, biến dạng…

– Tình trạng chung toàn thân.

– Theo dõi và tái khám sau 3 tháng, 6 tháng và 1 năm.

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
43 Comments
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
nguyn ngoc diep
nguyn ngoc diep
5 years ago

Chau 10 tuổi bi gay lồi cầu khuyu tay phải, thời gian đã được 3 tháng, hiện nay vận động binh thường. Nhưng tay cháu không thẳng được mặc dù tập thường xuyên. Xin hỏi bs tu van giup. Chau cam on! 0903471967

Nguyễn Văn Hiến
Nguyễn Văn Hiến
5 years ago
Reply to  Bs.Hào

bs cho chau hoi chau bi gay tay khoang 7 nam roi bi loi cau xuong bay gio di xe may hay mac ao coc rat ngai bac si chi chau cach lam sao với

nguyễn văn hiến
nguyễn văn hiến
5 years ago
Reply to  Bs.Hào

Co cacg nao lam thang dc k bac si chau thay rat ngai moi khi ra duong phai mac ao dai di choi vs cac ban cung vay

Tuan
5 years ago

Chau bi nut khuyu quay canh tay phai. sau 3 tuan thao bot chau khong duoi thang tay va xoay tay duoc mong chu tu van giup con.

Nguyễn ngọc sơn
Nguyễn ngọc sơn
4 years ago

Chao bac si, e do tap vo va bi vơ xương, bac si noi e bi vỡ vụn la gãy kín phức tạp liên lôi câu xương cánh tay, e bị la 15-3/ 22-3 e mổ, tới bây giờ của e hạn chế gấp duỗi, ngón út bây giơ vẫn mất cảm giác, bàn tay k khép kín các ngón được, ngón tay cái không ép sát vao ngón trỏ được. Bac si tư vấn giúp e xem thần kinh của e co bị sao k, va co ảnh huong gi k. E cam ơn bác si

Nam
Nam
4 years ago

cháu bị vỡ xương cầu nồi do vận động mạnh .cháu đã phục hồi và được hai năm .bác sĩ cho cháu hỏi . như vậy sương cháu đã đủ cứng và cháu có thể vận động mạnh lại được chưa

Rocky nguyễn
Rocky nguyễn
4 years ago

Chào bác sĩ!
Tôi bị gãy tay trái, tại vị trí khủy tay khoảng 20năm ,h tay tôi đã hổi phục, hoạt động bình thường, nhưng bị cong vào trong.
Bác sĩ cho hỏi tôi có thể khám và phục hồi thẩm mỹ tay ở đâu, và chi phí dự tính ra sao?
Cảm ơn bác sĩ!

lê ngọc hiển
lê ngọc hiển
4 years ago

Chào bác sỹ.em xin hỏi vấn đề như thế này: trước e đi đá bóng bị trật khớp khửu tay.tay đau nhức rồi em vào 108 chụp chiếu thì bác sỹ chuẩn đoán ko bị trật khớp,dây chằng ko sao,chỉ bị rạn xương nhẹ, rồi bác sỹ cho về.ko có thuốc hay điều trị gì cả. Nhưng tay em vẫn rất đau nên em đi thầy lang( cô Tý bắc giang) rồi cô nắn lại khớp cả bó lá thuốc.sau 1 tuần em bỏ dây treo rồi tập gập tay.nhưng tập mãi vẫn ko gấp lên và duỗi thẳng dc.… Read more »

Nguyễn thị bích hồng
Nguyễn thị bích hồng
2 years ago
Reply to  Bs.Hào

Chào bs e muốn hỏi con e bị gãy xương lồi cầu tay phải đã mổ rút đinh va tập pùn đươc 4 tháng nhưng gio tay con e chỉ gập đc Khoảng 60 độ và duỗi tốt khoảng 95 % . e muốn hỏi như vậy là tay con e có bt đc kho a