Home / Phục hồi chức năng / Phục hồi chức năng gãy thân xương đùi

Phục hồi chức năng gãy thân xương đùi

PHỤC HỒI CHỨC NĂNG GÃY THÂN  XƯƠNG ĐÙI

I. ĐẠI CƯƠNG

– Gãy thân xương đùi là sự gián đoạn cấu trúc toàn vẹn của xương đùi do chấn thương trực tiếp hoặc gián tiếp gây đau và hạn chế vận động khớp háng, khớp gối.

Phục hồi chức năng gãy xương đùi là áp dụng các phương pháp vật lý trị liệu, vận động trị liệu, thuốc để thúc đẩy quá trình liền xương, các chức năng vận động khớp háng, khớp gối và phòng ngừa các biến chứng( teo cơ, cứng khớp…)

II. CHẨN ĐOÁN

1. Các công việc chẩn đoán

– Hỏi bệnh:

+ Tình huống xảy ra chấn thương?

+ Thời gian bị chấn thương đến thời điểm hiện tại?

+ Các biện pháp đã can thiệp, xử trí?

+ Hỏi bệnh nhân có đau chói tại nơi gãy không?

+ Có đau, hạn chế vận động khớp háng, khớp gối khi vận động không?

– Khám lâm sàng

Cơ năng: đau nhiều tại ổ gãy và có thể gây sốc, giảm cơ năng toàn chân không thể cử động được

Thực thể: đùi sưng to, toàn bộ đùi trông như một cái ống. Biến dạng chi: chi ngắn rõ rệt, xoay ra ngoài, gấp góc.

Toàn thân: Bệnh nhân có thể bị sốc , rét run, mạch nhanh, huyết áp hạ.

– Chỉ định xét nghiệm cận lâm sàng

Chụp XQuang xương  đùi tư thế thẳng, nghiêng để xác định vị trí gãy, đường gãy và độ di lệch của xương.

2. Chẩn đoán xác định: Dựa vào phim XQuang chẩn đoán xác đị

3. Chẩn đoán phân biệt

4. Chẩn đoán nguyên nhân

– Gãy xương do sang chấn

– Gãy xương  do các bệnh lý về xương:  loãng xương,  giòn xương,  u xương, tiểu đường, lạm dụng điều trị các bệnh bằng corticoid…

III. PHỤC HỒI CHỨC NĂNG VÀ ĐIỀU TRỊ

1. Nguyên tắc điều trị và phục hồi chức năng

– Cố định tốt điểm gãy trong giai đoạn bất động

Giảm đau, giảm phù nề

Chống huyết khối  tĩnh mạch

Khôi phục lại tầm vận động khớp háng và khớp gối

Gia tăng sức mạnh các nhóm cơ khung chậu, vùng đùi

Khôi phục lại dáng đi .

– Phục hồi lại hoạt động bình thường cho bệnh nhân

2. Các phương pháp và kỹ thuật phục hồi chức năng

2.1. Trường hợp trong khung kéo (4 tuần)

– Mục đích: Ngăn ngừa các biến chứng phổi do nằm lâu, gia tăng tuần hoàn, duy trì lực cơ chi gãy.

– Phương pháp phục hồi chức năng:

+ Tập thở kết hợp hai tay

+ Cử động bàn chân và cổ chân chi gãy dể gia tăng tuần hoàn.

+ Co cơ tĩnh cơ tứ đầu đùi, cơ ụ ngồi, cơ mông, cơ dạng, cơ khép

+ Tập mạnh cơ chi trên, cơ bụng, cơ lưng và cơ còn lại bằng tạ, bao cát, lò so.

+ Cho người bệnh ngồi dậy tại giường một tuần sau khi kéo tạ.

2.2. Trường hợp bột chậu lưng chân

– Mục đích: Duy trì lực cơ trong bột, hướng  dẫn người bệnh đi nạng không chịu sức nặng.

– Phương pháp phục hồi chức năng:

+ Hướng  dẫn bệnh nhân co cơ tĩnh cơ tứ đầu đùi, cơ ụ ngồi, cơ mông trong bột.

+ Chỉ dẫn bệnh nhân, người nhà cách nâng đỡ, di chuyển  khi cho người bệnh đứng và đi với hai nạng không chịu sức nặng.

+ Tiếp tục tập luyện tại nhà như trên.

2.3. Trường hợp sau khi bó bột

– Mục đích: Làm giảm sưng, giảm đau và giảm co thắt cơ. Gia tăng tầm vận động khớp. Gia tăng sức mạnh cơ chi bị gãy. Phục hồi chức năng di chuyển cho người bệnh.

– Phương pháp vật lý trị liệu, phục hồi chức năng:

+ Đắp nóng: paraphin, hồng ngoại.

+ Xoa bóp từ  ngọn chi đến khớp hông, chú ý những cơ bị co thắt. Di động xương bánh chè để giải phóng sự kết dính.

+ Áp dụng kỹ thuật giữ nghỉ để gia tăng tầm vận động của khớp gối.

+ Tập mạnh các nhóm cơ bên chân gãy.

+ Hướng dẫn người bệnh đi nạng không chống chân đau xuống đất trong 4 tuần.

+ Tháng thứ 4 cho ngưòi bệnh đi chống chân đau xuống đất, chịu sức nặng một phần.

+ Tháng thứ 5-6 cho người bệnh đi lại bình thường với chỉ định của bác sỹ.

2.4. Trường hợp phẫu thuật đóng đinh nội tuỷ

– Ngày đầu sau mổ: tập thở để ngăn ngừa biến chứng phổi sau hậu phẫu, tự cử động bàn chân, cổ chân để gia tăng tuần hoàn chi.

– Ngày 2: Co cơ tĩnh cơ tú đầu đùi, cơ ụ ngồi, cơ mông lớn. Tập chủ động tự do các cơ thân mình, chân lành và tiếp tục tập như với ngày thứ nhất.

– Ngày 3-4: Tập như với ngày thứ nhất và hai. Tập chủ động trợ giúp nhẹ nhàng đối với cử động của khớp hông. Không làm động tác xoay trong, xoay ngoài. Tập chủ động trợ giúp gập gối trong giới hạn tàm độ mà bệnh nhân chịu được. Tập chủ động có lực kháng  các chi lành.

– Tuần thứ 2: Sau khi cắt chỉ tiếp tục tập như tuần thứ nhất. Tập đi nạng không chống chân đau.

– Tuần thứ 3 trở đi: Tập các động tác chủ động tăng tiến. Tập chủ động có trở kháng bằng tay kỹ thuật viên. Tập chủ động có trở kháng cho nhóm cơ ụ ngồi và cơ tứ đầu đùi. Tập gập duỗi, dạng áp khớp hông. Hướng dẫn đi nạng chịu một phần sức nặng ở tuần thứ 6.

– Tuần 12: Có thể bỏ nạng hoàn toàn nếu cơ lực phục hồi và xương liền tốt sau kiểm tra X-quang. Tập xe đạp khi tầm vận động khớp gối đạt 90 độ.

3. Các điều trị khác

– Các thuốc giảm đau Paracetamol

– Các thuốc tái tạo kích thích liền xương nhanh: Calcitonin, Biphosphonat, Calcium…

– Sử dụng các thuốc chống đông đề phòng huyết khối tĩnh mạch chi dưới đối với bệnh nhân đa chấn thương hoặc có nguy cơ: Enoxapari

Điều trị nội khoa khi có các biến chứng: viêm phổi, loét đè ép….

IV. THEO DÕI VÀ TÁI KHÁM

– Tình trạng ổ gãy: đau, sưng nề, di lệch, biến dạng…

– Phản ứng của người bệnh trong quá trình tập luyện: thái độ hợp tác, sự tiến bộ…

– Thể trạng chung toàn thân

– Theo dõi và tái khám sau 3 tháng, 6 tháng và 1 năm.

Trích: Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị của chuyên ngành Phục hồi chức năng 2014 của Bộ y tế: Số 3109/QĐ-BYT

"Mọi thông tin trên website chỉ có tính chất tham khảo, không có tác dụng chữa bệnh. Xin cảm ơn!"
Liên hệ: Bs Vịnh 097.36.38.115 | 0939.332.995

Xem thêm

Phục hồi chức năng gãy hai xương cẳng chân

PHỤC HỒI CHỨC NĂNG GĂY HAI XƯƠNG CẲNG CHÂN  I. ĐẠI CƯƠNG – Găy 2 xương …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

333 Phản hồi

  1. Ba minh bi tai nan va bi gay xuong dui. Phau thuat cun duoc 1 tuan roi. Nhin vao vet khau thay chi khau nhu day chì hay kẽm gi do. Ai pk gi thi cho minh hoi cai do co can cat khong va bao lau co the cat duoc. Minh cam on truoc nhe![/QUOTE]

    • Chào bạn, thông thường chỉ khâu ngoài da người phẫu thuật viên sẽ khâu loại chỉ không tự tiêu để tiết kiệm chi phí cho bệnh nhân, cũng có khi khâu chỉ tự tiêu, nhưng để tiêu hoàn toàn thì cần khoảng thời gian 1 tháng, do đó dù trong trường hợp nào thì cũng nên cắt chỉ. Bạn muốn biết chi tiết, nên liên hệ trực tiếp bác sĩ điều trị thì tốt hơn. Trân trọng!

  2. chào bs . e có bị tai nạn giao thông nên bị gảy xương đùi phải kẹp inox và bắt vít . e bị cũng được 1 tháng rồi ạ. e tập gập gối thì cũng được khoãng 45 độ , đi nạn thì cũng tập chống chân bị thương xuống đất nhưng không giám chống mạnh , như vậy thì được ko ạ. còn phần đùi ở chổ bị gảy thì hơi bị nhô lên nhưng không đau .nhưng còn bên trong xương thì lâu lâu nó hơi bị nhức . xin bs hãy tư vấn giúp e . cám ơn bs

    • – Chào bạn, hiện tại bạn mới được 4 tuần, bạn vẫn nên đi lại bằng nạng, chưa bên chống chân gãy xuống, bởi hiện tại chỗ gãy vẫn còn đang giai đoạn can xương non. Bạn đợi khoảng 6 tuần, bạn mới nên đi chống 1 phần chân đó xuống, chịu 1 phần trọng lực. Nếu bạn đi mà đau quá, như vậy bạn đã dồn quá nhiều lực xuống chân đó. Bạn nên dồn từ từ, mỗi ngày tăng dần 1 ít.
      – Việc tập khớp gối, bạn nên tập tăng dần biên độ gấp, nếu gãy thân xương đùi, thì biên độ gấp có thể về gần như bình thường so với trước. Nếu bị gãy lồi cầu xương đùi, thì biên độ gấp sẽ khó đạt được như trước khi bị tai nạn.
      – Ngoài ra bạn nên tập mạnh cơ, co cơ tĩnh đễ tránh teo cơ. Và bạn nên đi tái khám đúng như bác sĩ mổ đã hẹn bạn
      Chúc bạn tập luyện hiệu quả.

      • Chào bác si Hào , chau bi gay bong xương cầu lồi phía trong đùi trái, cháu đoc bên trên thây bs nói la biên đô gấp kho đat đươc như lúc ban đầu, cháu thây rât lo, vi giơ đã môt tháng rươi rôi ma cháu chi mơi co khoang dươc 80 độ thôi ah, chau sơ co mạnh qua thi xương bung ra, ma ko co thi cư đi như bi tât, mong bac si cho chau hỏi la chau co thê co lai như binh thương ko a, va thông thương như thê nay bao lâu thi co cơ lai đươc ak ? chau nên tâp vât ly tri liêu như thê nào đê hôi phục ah bs ? mong bs cho lơi khuyên hưu ích ! xin chân thành cảm ơn bs rât nhiều !

      • Chào bạn
        Thông thường khi gãy lồi cầu xương đùi (ngoài – trong ) sau phẫu thuật không đạt được biên độ gấp gối được như bên kia. Bạn nên đến trung tâm phục hồi chức năng gần nhất, để được kĩ thuật viên tập, tăng dần biên độ gấp cho bạn.
        Thân ái!

  3. chào bác sỹ. e có bị tai nạn phải phẫu thuật hôm 30.8 cho tới thâng thứ 6 e có biến chứng bị gãy 1/2 nẹp ở phần xương bị gãy. và xương bị cong. bây giờ e phải nẹp bên ngoài và vẫn chống nạng. cho e hỏi là sau này e có thể đi lại được bình thường không. hay là sẽ bị cong, bị chấm phẩy a.e phải tập luyện như thế nào. mong bác sỹ tư vấn thêm. e cảm ơn

    • Chào bạn Bùi Đạt
      Do tôi không được trực tiếp xem phim x-quang của bạn, nên không thể tư vấn kĩ cho bạn được.
      Bạn gãy thân xương đùi, nên vận động khớp gối, háng của bạn gần như bình thường. Nhưng do gãy thân, vùng cơ đùi tương đối khỏe, có thể sẽ kéo di lệch đầu gãy, và có thể xương đùi bên gãy sẽ ngắn hơn bên kia.
      Hơn nữa bạn cũng không cho biết cụ thể bạn năm nay bao nhiêu tuổi, đã hết tuổi trưởng thành chưa. Tốt nhất bạn nên đi khám tại trung tâm phục hồi chức năng gần nhất, hoặc liên hệ với bác sĩ phẫu thuật viên đang trực tiếp điều trị cho bạn để được tư vấn tốt nhất.
      Thân ái!

      • Chào buổi tối. Em bi gay xương dui đựoc một năm rồi. Do sơ suất em bị chần đông lại. Hom nay chup minh thi thays phần gãy bị hở khoảng 2mm. Con phan thanh nẹp inox ko bị cong. Em muốn hỏi bs như vậy em có khả năng liền lại hay phải mổ lại. Mong bs tư vấn giúp em. Cảm ơn bs

      • Chào bạn, thông thường khi gãy xương dù là gãy lần đầu, hay gãy lần 2, thì quá trình liền xương vẫn được cơ thể thực hiện.
        Còn bạn biết chắc là có cần mổ lại hay không, thì bạn nên đi khám bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật chỉnh hình, bác sĩ xem phim x-quang mới trả lời bạn được là có phải mổ lại hay không.
        Thân ái.

  4. Chao bac si cho em hoi em bi gay xuong dui trai tren. Gay ho dong dinh noi tuy
    Den thoi diem nay la 3 thang ruoi roi. Em bi dau vi chot duoi cua dinh noi tuy tho ra qua dai choc vao thit, em vua tieu phau rut chot ra. Vay cho em hoi rut chot ra truoc co sao khong a? Em phau thuat o benh vien viet duc bac si chi dinh em 3 nam moi rut dinh ra

    • Chào bạn.
      Khi bác sĩ phẫu thuật rút 1 vít dưới cùng đó ra, bác sĩ đã phải cân nhắc việc đó có lợi cho bạn hơn hay để lại. Tất nhiên, khi bị tháo bớt vít, thì tính chắc chắn sẽ không thể được như trước, do đó bạn nên giữ gìn hơn. Quan trọng, bạn nên tập tích cực cơ vùng đùi, giúp cho quá trình liền xương tốt hơn.

  5. nguyen ngoc huong

    da thưa bs em ị gãy xương đùi cũng được 3 tháng và có thể đi lại nhưng vẫn sảy ra hiện tượng đi hơi khập khiển tuong tự như chấm phẩy , dạ có cách nào luyện tập de có thể trở lại binh thường không ạ , xuong của em dk bắt ốc bs ns là xương gãy khá đơn giản ạ . em cảm ơn

    • Chào bạn!
      Khi đi khập khiễng, có 2 khả năng: 1 là chân gãy của bạn, sau khi bắt vít ngắn hơn chân bên kia, 2 là do đau mà gây lên hiện tượng đó. Nếu trường hợp 1, thì sau bạn phải đi 1 dép (giày) cao hơn để 2 chân bằng nhau. Với trường hợp thứ 2, sau khi hết đau, thì bạn sẽ bình thường.
      Theo bạn mô tả, thì mới 3 tháng, thông thường do đau nhiều hơn. Bạn nên tích cực tập luyện để chân gãy của bạn khỏe hơn, và can xương tốt hơn. Thân ái.

  6. Cám ơn bác sĩ. Cho em hỏi là trường hơp của em thông thuờng hồi phuc mat bao lâu. Em bi tai lạn xe máy, gấy xương dùi trên, gây hở. Em được phấu thuật đóng đinh nội tủy và buộc vòng thép o chỗ xương dập và em cũng bị vỡ xương bánh che được phấu thụât buộc dây thép vòng tròn. Đến nay cũng đã được gân 4 tháng
    Em vẫn tập đi bàng nạng tỳ một phần chân dau xuống đất, chân cũng chỉ gập đươc 90 độ. Em xin hỏi là phải mất bao lâu em mới đi lại đươc và có lấy lại biên độ gập gối nhu lúc chưa bị tai lạn không?

    • Chào bạn.
      Bạn nên tập tích cực, thì xương đùi của bạn sẽ can xương tốt hơn, và giúp bạn đi lại nhanh chóng hơn. Còn đến nay, bạn chỉ gấp đc 90 độ, thì gần như tầm gấp gối của bạn không tăng lên được bao nhiêu nữa, dù bạn có tích cực tập gấp gối

1 2 3 23