Phục hồi chức năng gãy thân xương cánh tay

PHỤC HỒI CHỨC NĂNG GÃY THÂN XƯƠNG CÁNH TAY

Trích: Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị của chuyên ngành Phục hồi chức năng 2014 của Bộ y tế: Số 3109/QĐ-BYT

I. ĐẠI CƯƠNG

– Gãy thân xương cánh tay được tính từ cổ giải phẫu, trên chỗ bám của cơ ngực to đến vùng trên lồi cầu nơi xương bắt đầu bè rộng.

– Gãy thân xương  cánh tay chiếm 1,3% tổng số gãy. Ở người lớn nó chiếm 8-19% gãy thân xương ống dài, ở trẻ em ít gặp.

– Đa số điều trị không mổ, tỷ lệ liền xương cao, ít biến chứng hơn so với mổ kết hợp xương.

– Gãy thân xương cánh tay dù can xương lệch cũng ít ảnh hưởng đến chức năng tay bên gãy vì nhờ có khớp vai và khớp khuỷu bù trừ .

– Thần kinh quay nằm ở rãnh xoắn sát xương nên dễ bị liệt khi gẫy đoạn giữa.

II. CHẨN ĐOÁN

1. Các công việc của chẩn đoán

1.1. Hỏi bệnh

– Thời gian bị chấn thương gây gãy thân xương cánh tay

– Nguyên nhân gây gãy thân xương cánh tay do các nguyên nhân trực tiết như ngã đè lên, vật cứng đánh vào cánh tay, tai nạn ô tô hay do các nguyên nhân gián tiếp như ngã chống tay duỗi…

– Bệnh nhân đã được điều trị bảo tồn bằng bột, nẹp hay phẫu thuật kết hợp xương.

– Thời gian bệnh nhân được tháo bỏ bột hay dụng cụ kết hợp xương.

– Vận động và cảm giác của khớp vai, cánh tay, cẳng tay, bàn tay

1.2. Khám và lượng giá chức năng

– Khám lực cơ vùng khớp vai, cánh tay, cẳng tay, bàn tay

– Đo tầm vận động khớp vai, khớp khuỷu, cổ tay.

1.3. Chỉ định xét nghiệm cận lâm sàng

Chụp Xquang cánh tay bên tổn thương

2. Chẩn đoán xác định

– Bệnh nhân có tiền sử chấn thương

– Bệnh nhân đang được điều trị bảo tồn bất động bằng bột hay nẹp

– Bệnh nhân đang được điều trị phẫu thuật kết hợp xương

– Bệnh nhân bị hạn chế tấm vận động

– Bệnh nhân có thể có teo cơ, yếu cơ vùng cánh cẳng, bàn tay.

– Chụp phim Xquang có hình ảnh tổn thương  cũ xương cánh tay

3. Chẩn đoán nguyên nhân

– Gãy xương do sang chấn

– Gãy xương  do các bệnh lý về xương:  loãng xương,  giòn xương,  u xương, tiểu đường, lạm dụng điều trị các bệnh bằng corticoid…

III. PHỤC HỒI CHỨC NĂNG VÀ ĐIỀU TRỊ

1. Nguyên tắc phục hồi chức năng và điều trị

Giai đoạn bất động

– Cải thiện tuần hoàn

– Chống teo cơ do bất động

Giai đoạn sau bất động

– Cải thiện tuần hoàn

– Duy trì tầm hoạt động các khớp tự do

– Duy trì lực cơ ở các khớp tự do (cổ, bàn tay, ngón tay)

– Chống teo cơ

– Ngừa cứng khớp

– Gia tăng tầm vận động khớp giới hạn

2. Các phương pháp và kỹ thuật phục hồi chức năng

Giai đoạn bất động

– Cử động chủ động ngón tay, cổ tay

– Co cơ tĩnh các cơ vùng đai vai, cơ nhị đầu, cơ tam đầu cánh tay

Chú ý: theo dõi mạch quay và thần kinh quay. Nếu có dấu hiệu tổn thương thần kinh quay cần theo dõi tiến triển của thần kinh. Nếu không thuyên giảm nên nghĩ đến thần kinh bị kẹt giữa hai đầu xương hoặc bị đứt chứ không phải bị chèn ép do phù nề.

Giai đoạn sau bất động

– Tư thế trị liệu: Nâng cao tay

– Tập chủ động cử động cổ tay, ngón tay

– Tập co cơ tĩnh các đai vai, cơ nhị đầu, cơ tam đầu cánh tay

– Sau 2 tuần tập tăng tầm độ khớp vai và khớp khuỷu nhẹ nhàng bằng chủ động trợ giúp tay kỹ thuật viên hoặc dàn treo

– Sau 1 tháng: có thể cho đề kháng khớp vai, tùy theo bậc cơ của người bệnh. Có thể áp dụng kỹ thuật giữ nghỉ đối với khớp khuỷu (tùy theo bậc cơ của bệnh nhân)

Chú ý: tránh tập quá mạnh và tránh tập vặn xoay cánh tay

– Hướng dẫn chương trình điều trị tại nhà: bò tường trong tư thế gập và dạng vai, tự trợ giúp bằng tay lành

3. Các điều trị khác

– Các thuốc giảm đau nhóm Non- Steroid

–   Các   thuốc   tái   tạo   kích   thích   liền   xương   nhanh:   Calcitonin, Biphosphonat,Calcium

– Các thuốc giảm đau thần kinh nếu có đau thần kinh.

IV. THEO DÕI VÀ TÁI KHÁM

Bệnh nhân cần được theo dõi tình trạng đau, teo cơ, yếu cơ hoặc sự hạn chế tầm vận động của khớp vai, khớp khuỷu, khớp cổ tay.

Hẹn tái khám khi bệnh nhân đau lại hoặc đau tăng lên.

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
20 Comments
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
nguyen phuong nhung
nguyen phuong nhung
4 years ago

Bác sĩ cho em hỏinam nay em 32t e bị gảy xương cánh tay nay đã được 1thang 12 ngay rồi tay e bo bot 3 tuan tháo ra va đeo đai hai tuần nữa va đã tháo ra rồi .hiện tại tay em chỉ co duỗi binh thương nhưng thẳng tay thì chưa đưa lên được . Bác sĩ cho em hỏi tay e khi nào thì có thể bình phục hoàn toàn và có thể hoạt đông như trước không.Xin cảm on bác sĩ

Lê quốc
Lê quốc
4 years ago

Chào bác sĩ. Cho em hỏi năm nay em 21t. Em bị xương cánh 1/3 gần khớp vai nay đã được 45 ngày vẫn phải đeo dây hỗ trợ. Hiện tại em vẫn co duỗi nhẹ được nhưng không duỗi thẳng tay và nâng cao tay đuọc. Vậy có phương pháp nào giúp em có thể nhanh phục hồi và khi nào em mới có thể nâng duỗi bình thường lại đuọc ạ? Cảm ơn bác sĩ.

Tuyển
Tuyển
4 years ago

Bs nam nay chau 15 tuoi bị gay xuong cổ tay.bay gio da duoc 4 tuan. Chau co the van dong nhu the nao cho phu hop a

Nguyen quoc truong
Nguyen quoc truong
4 years ago

Chao bac sy ah .chau nam nay 26 t ,chau bi gay 1/3 tren xuong cang tay trai .chau da thao bot nhung khop khuyu tay chua co va duoi thang dc ah ,chi co dc goc 90 do va duoi duoc rat it ah .con khop co tay rat dau va chua xoay nguoc lai duoc ah .cho chau hoi nhu vay co binh thuong khong ah va phuong phap phuc hoi nhu the nao ah .chau xin cam on bac sy ah

bùi thị vui
bùi thị vui
4 years ago

bac oi cho chau hoi chau bi gãy tay trái 1/3 gần khuỷu tay ở phía dưới chau bi 1 nam r chup xquang thi xuong cua chau bị lệch nhưng đã liền rồi. cháu vừa ở viện 108 ve cháu ở khoa đông y bác sỹ bảo cháu bị liệt đám rối thần kinh bây gio tay cháu có nguoi cầm thi cháu gập duoc tay chỉ hơi duỗi đuoc. bàn tay cháu nắm đuoc nhung chi hoi xòe đuoc ra. cháu khong nâng đuoc tay len vay tay cháu co hi vọng chữa đuoc khong a. chau di… Read more »

Kiều oanh
Kiều oanh
4 years ago

Em cháu bị u đầu trên xg cánh tay đã pt ghép xương và khx bằng nẹp vít.sau đó bó bột 1 tháng và tiếp tục đeo đai đc 2 tuần rồi ạ.hiện tại các ngón tay và khuỷu tay vẫn cử động tốt.cháu muốn hỏi trong thời gian đeo đai này thì có thể tập vận động như nào ạ