Home / Phục hồi chức năng / Phục hồi chức năng gãy cổ xương đùi

Phục hồi chức năng gãy cổ xương đùi

PHỤC HỒI CHỨC NĂNG GÃY CỔ XƯƠNG ĐÙI

Trích: Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị của chuyên ngành Phục hồi chức năng 2014 của Bộ y tế: Số 3109/QĐ-BYT

I. ĐẠI CƯƠNG

– Gãy cổ xương  đùi là những loại gãy mà đường  gãy ở giữa chỏm và đường liên mấu chuyển.

– Gãy cổ xương đùi hay gặp ở người già do ngã đập mông va chạm vùng mấu chuyển lớn hoặc vùng xương chậu. Tiên lượng xấu vì gây nhiều biến chứng.

– Một số biến chứng, thương tật thứ cấp hay gặp sau gãy cổ xương đùi: choáng chấn thương, loét do đè ép ở vùng cùng cụt, gót chân(do nằm lâu một vị trí), viêm phổi, viêm phế quản ứ đọng, huyết khối chi dưới. Ngoài ra giai đoạn muộn có thể gặp tiêu chỏm xương đùi, cứng khớp háng, co rút teo cơ, bàn chân xoay ngoài.

II. CHẨN ĐOÁN

1. Các công việc chẩn đoán

1.1. Hỏi bệnh

– Tình huống xảy ra chấn thương?

Thời gian bị chấn thương đến thời điểm hiện tại?

– Các biện pháp đã can thiệp, xử trí?

– Hỏi bệnh nhân hiện tại có đau chói tại nơi gãy không?

– Có đau, hạn chế vận động khớp háng, khớp gối khi vận động không?

1.2. Khám lâm sàng

Cơ năng: Đau vùng khớp háng khi hoạt động gắng sức. Giảm cơ năng hoàn toàn, bệnh nhân không nhấc chân lên được khỏi mặt giường.

Thực thể: Nhìn: chân bên gãy ngắn hơn chân lành, chân xoay ngoài bàn chân hơi dạng. Có thể có bầm tím vùng mấu chuyển. Sờ nắn: mấu chuyển to bị kéo lên trên. Có điểm đau chói phía trong của bó mạch thần kinh đùi chung.

1.3. Chỉ định xét nghiệm cận lâm sàng

Chụp XQuang khớp háng 2 bên tư thế thẳng và chếch 3/4 bên cổ xương đùi bị gãy để xác định vị trí gãy và độ di lệch của xương.

2. Chẩn đoán xác định

Dựa vào phim XQuang chẩn đoán xác định.

3. Chẩn đoán phân biệt

4. Chẩn đoán nguyên nhân

– Gãy xương do sang chấn

– Gãy xương  do các bệnh lý về xương:  loãng xương,  giòn xương,  u xương, tiểu đường, lạm dụng điều trị các bệnh bằng corticoid…

III. PHỤC HỒI CHỨC NĂNG VÀ ĐIỀU TRỊ

1. Nguyên tắc điều trị và phục hồi chức năng

Giảm đau, giảm phù nề

Chống huyết khối  tĩnh mạch

Khôi phục lại tầm vận động khớp háng

Gia tăng sức mạnh các nhóm cơ khớp háng, khung chậu, cơ mông

Khôi phục lại dáng đi .

– Lấy lại hoạt động bình thường cho bệnh nhân

2. Các phương pháp và kỹ thuật phục hồi chức năng

2.1. Sau phẫu thuật kết hợp xương với đinh Smith Peterson

– Mục đích: phòng ngừa các biến chứng viêm phổi do ứ đọng, loét do đè ép, huyết khối, giảm đau. Duy trì tầm vận động các khớp tự do, tránh teo cơ, cứng khớp do bất động. Gia tăng sức mạnh cho các nhóm cơ đi nạng. Phục hồi chức năng di chuyển.

– Phương pháp phục hồi chức năng:

+ Tập hô hấp hiệu quả kết hợp các kỹ thuật vỗ rung long đờm.

+ Lăn trở thường xuyên phòng chống loét đè ép. Thay đổi tư thế từ nằm ngửa sang nằm nghiêng phải kê lót gối to kẹp giữa hai chi dưới.

+ Vận động tăng sức mạnh cho cơ tứ đầu đùi qua động tác duỗi khớp gối.

+ Vận động trợ giúp giữa tập duỗi khớp háng, khớp gối bang tay kỹ thuật viên.

+ Tập mạnh nhóm cơ đi nạng bằng tạ tăng tiến dần

+ Hướng dẫn đi nạng cho bệnh nhân không chịu sức nặng trong 6 tháng.

+ Đi nạng chịu sức nặng một phần sau 6 tháng. Sau đó chịu sức nặng tăng dần nếu không có tiêu chỏm(phát hiện bằng chụp X-quang)

– Phương pháp vật lý trị liệu: Nhiệt ẩm trên cơ tứ đầu đùi và cơ tam đầu đùi

2.2. Sau bó bột

– Bó bột kiểu Withmann:

Dạy bệnh nhân đi lại trong bột, có thể đi lại trong bột ngay sau 24-48 giờ. Tập mạnh cơ tứ đầu đùi và nhóm cơ đi nạng. Gia tăng tầm vận động khớp háng và khớp gối. Hướng dẫn đi nạng cho bệnh nhân.

-Bó bột với que ngang:

Phương pháp này thường chỉ định cho người già hoặc không có chỉ định phẫu thuật, tránh được nhiều phiền phức cho bệnh nhân. Thời gian mang bột 4-6 tuần.

Phương pháp phục hồi chức năng như với trường hợp sau phẫu thuật.

3. Các điều trị khác

– Các thuốc giảm đau Paracetamol

– Các thuốc tái tạo kích thích liền xương nhanh: Calcitonin, Glucosamin, Biphosphonat, Calcium…

– Sử dụng các thuốc chống đông máu đề phòng huyết khối tĩnh mạch chi dưới đối với bệnh nhân đa chấn thương hoặc có nguy cơ: Enoxaparin…

Điều trị nội khoa khi có các biến chứng: viêm phổi, loét đè ép….

IV. THEO DÕI VÀ TÁI KHÁM

– Tình trạng ổ gãy: đau, sưng nề, di lệch, biến dạng…

– Theo dõi và tái khám sau 3 tháng, 6 tháng và 1 năm.

 

"Mọi thông tin trên website chỉ có tính chất tham khảo, không có tác dụng chữa bệnh. Xin cảm ơn!"
Liên hệ: Bs Vịnh 097.36.38.115 | 0939.332.995

Xem thêm

Phục hồi chức năng gãy hai xương cẳng chân

PHỤC HỒI CHỨC NĂNG GĂY HAI XƯƠNG CẲNG CHÂN  I. ĐẠI CƯƠNG – Găy 2 xương …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

18 Phản hồi

  1. Cháu bị gãy 1/3 xương chày và xương mác đã đóng đjnh nẹp vít ở xương chày khi 1 tháng rưỡi cháu đi khám thì thấy xương mác vẫn còn lệch sưng ở bàn chân đến nay 2 tháng cháu thử tập đi thì k đau nhưng mới đi lắc .chau hỏi giờ đã tập đi được chưa xương mác bị lệch có sao k.

    • Chào bạn. Xương chịu lực của cơ thể là xương chày, còn xương mác gần như không đảm nhiệm, nên trong phẫu thuật bác sĩ không can thiệp gì vào xương mác của bạn. Hiện tại bạn tập sao cho khỏe cơ, và đứng dồn dần lực sang chân đau. Chưa nên tự đi lại mà không có nạng trong thời gian này, mà vẫn cần nạng trợ giúp. Bạn cũng nên tái khám theo đúng lịch hẹn. Thân ái

  2. Chào bác sĩ cháu nay 22 tuổi cháu bị gãy cổ xương đùi bên trái đến nay được 11 tuần rồi cháu tập đi lai lúc đau lúc không chỗ gãy không sưng không đỏ mà sao cháu vẫn thấy đau ạ bên chân bên chân đau cháu đứng chịu được sức năng của cơ thể thì ko đau nhưng lúc co duỗi lại thấy đau ạ bác sĩ cho cháu hỏi liệu cháu có làm mất can xương khong ạ.

    • Chào bạn. Bạn nên đi khám để kiểm tra xem xương của bạn hiện tại can xương ra sao, và tình trạng vit xốp của bạn giờ ra sao. Có 1 điểm cần lưu ý bạn rằng: 1 năm đầu, nếu không có bất thường gì, chân bạn vẫn còn đau khi đi lại, do vậy bạn không nên quá lo lắng. Nhưng giờ phải xác định rằng xương can ra sao, và đã được phép đi lại chịu trọng lượng lên chân đau chưa. Không nên tự đi lại khi chưa biết mức độ can xương ra sao. Nếu xương chưa can tốt, đi lại có cần nạng trợ giúp tiếp hay không. Thân ái